Melkproductie is het onderwerp van een hoop borstvoedingsfabeltjes. Het is een wijd verspreid misverstand dat de borsten van een moeder een soort grote flessen zijn die zich, door een proces dat losstaat van moeder en kind, constant opnieuw vullen met moedermelk.

Baby’s kunnen dan gewoon ‘uit de kraan’ van die onuitputtelijke voorraad drinken. Maar het ligt iets gecompliceerder. Borstvoeding werkt volgens de ‘vraag en aanbod’-methode. Een moeder produceert namelijk alleen de hoeveelheid melk die haar baby vraagt.

Efficiënte productie

Het lichaam van een moeder is heel efficiënt, het is tenslotte zinloos om meer melk te produceren dan de baby nodig heeft. Een moeder maakt precies de hoeveelheid moedermelk aan die haar baby vraagt. Het is wel zo dat hormonen de productie van de eerste moedermelk, colostrum, aansturen. Maar om de melkproductie op gang te houden, moet je baby regelmatig aan de borst zuigen. De gemiddelde melkproductie varieert door hoe vaak de baby drinkt en hoeveel melk er daadwerkelijk uit de borst gedronken wordt.

Zorg voor een prettige plek om te voeden

Hoe beter je je als moeder kunt ontspannen tijdens het voeden van je baby, hoe sneller de borstvoeding goed gaat en eigenlijk als vanzelf. Voedt dus op een plek die je prettig vindt en waar je goed zit. Zorg dat je bij iedere voeding ook iets te drinken voor jezelf bij de hand hebt. En ontspan.

Hoe de melkproductie voor voldoende voorraad zorgt

In de eerste dagen na de geboorte, als de melkproductie begint, kunnen je borsten vrij vol aanvoelen, misschien wel te vol! In de daarop volgende dagen en weken neemt dit volle gevoel normaliter af. Toch zijn veel nieuwe moeders bang dat hun borsten nooit vol lijken en dat ze dus niet genoeg melk voor hun baby aanmaken. Dit kan veel stress opleveren, wat weer effect heeft op de hoeveelheid melk die wordt geproduceerd. Ironisch genoeg is een van de manieren om een goede melkproductie te garanderen: je geen zorgen maken over het melkaanbod. Als je begrijpt hoe de melkproductie werkt, kan dat stress verminderen. Onthoud daarom deze basisregels:

  • Hoe meer borstvoeding je geeft en hoe efficiënter je baby je borsten leegt, hoe meer melk je lichaam aanmaakt.
  • Jouw lichaam zal melk aanmaken als reactie op de stimulatie van je borsten.
  • Melkproductie neemt toe als reactie op het legen van de borst.
  • Er wordt continu melk aangemaakt, dus de borst is nooit helemaal leeg.
Lees ook:   5 fabels over borstvoeding

Wat kan een verminderde melkvoorraad veroorzaken?

Zoals besproken hoeven moeders zich geen zorgen te maken over of zij genoeg melk aanmaken, hun lichaam zal genoeg melk produceren om aan de behoefte van de baby te voldoen. Toch is er een aantal situaties denkbaar waarin de melkproductie afneemt, zoals:

  1. Slecht zuigen,

    Als een baby met zijn mondje de borst niet goed kan pakken om te zuigen, zal dit de melkproductie niet efficiënt stimuleren. Daarbij kun je van slecht zuigen pijnlijke tepels krijgen, waardoor de melkstroom gehinderd wordt, met als gevolg een hoop ongemak en een negatief effect op de melkproductie. Slecht kunnen zuigen kan het gevolg zijn van een te korte tongriem, waardoor de baby soms niet goed in staat is de borst voldoende te legen.

    Oplossing: Pas de houding van je baby aan zodat hij efficiënter kan zuigen. Als je hier hulp bij nodig hebt, schakel een zorgverlener in, of een vraag een lactatiekundige om advies. Er zijn veel techniekjes die deze experts je kunnen leren om de borstvoedingsbeleving van je baby te verbeteren en problemen rond de melkproductie te voorkomen. Je zou ook tijdelijk gebruik kunnen maken van een tepelhoedje. Ook zou je verschillende borstvoedingshoudingen kunnen proberen, om te variëren met de hoek waarin je baby aan de borst ligt.

  2. Onregelmatig voeden,

     Zoals gezegd zal je lichaam melk aanmaken als reactie op de stimulatie van je borsten. Dit vraagt om een constante interactie tussen jou en je baby. Daarom zal de melkproductie afnemen als je baby slaperig of ziek is, of als jij om wat voor reden dan ook niet bij hem bent.

    Oplossing: Leg je baby zo vaak mogelijk aan de borst, tot het aanbod weer toeneemt. Laat hem liever drinken als hij erom vraagt, dan volgens een bepaald schema. Hierdoor geeft je baby jouw lichaam de benodigde signalen om de juiste hoeveelheid melk aan te maken. Een andere goede oplossing is, vooral als je even niet bij je baby bent, om een dubbele borstkolf te gebruiken, die je borsten tegelijk kan legen. Medela heeft hiervoor een aantal opties, namelijk de Symphony, de Freestyle en de Swing Maxi.

  3. Stress, 

    Cortisol is een hormoon dat bij stress vrijkomt in de bloedbaan en de productie van moedermelk kan beïnvloeden. Niet alleen is teveel stress schadelijk voor je gezondheid, het kan ook slecht zijn voor de melkproductie.

    Oplossing: Probeer erachter te komen waar jij stress van krijgt en probeer de oorzaak te vermijden. Voldoende slaap is een belangrijke manier om stress te verminderen, dus zoek naar manieren om meer te slapen. Kolf moedermelk af, zodat je partner of iemand anders de baby een of twee keer per dag kan voeden en jij wat meer rust krijgt en genoeg kan slapen. Er zijn uitstekende manieren om de moedermelk te bewaren, invriezen en opwarmen.

  4. Moment van de dag, 

    De voorraad moedermelk verandert door de dag heen. Meestal hebben moeders die borstvoeding geven in het begin van de dag het meeste aanbod.

    Oplossing: Als je melk wil afkolven om later te gebruiken, probeer dan ’s ochtends te kolven, als de voorraad het grootst is, nadat je baby zijn eerste voeding heeft gekregen.

Hoe zorg je voor voldoende aanbod om aan de vraag te voldoen

Bij de melkproductie draait alles om de behoefte van de baby. Als jouw baby goed groeit, maak jij genoeg melk aan. Dus blijf borstvoeding geven! Het beste is om  je baby de eerste zes maanden van zijn leven alleen aan de borst te voeden of moedermelk te geven. Daarna kan langzaam met vaste voeding worden begonnen. Vergeet niet dat in de eerste zes maanden moedermelk de perfecte voeding is, die alle voedings- en afweerstoffen levert die de baby nodig heeft!  Stimuleer de productie door de borsten goed te legen door vaker te voeden en/of tussendoor te kolven. Laat je baby van beide borsten drinken en kolf eventueel verder af als je borsten na de voeding niet soepel genoeg zijn.

Lees ook:   Borstvoeding voor je te vroeg geboren kindje, zo maak je een plan voor de NICU

Zorg uiteindelijk vooral goed voor jezelf, zodat jij goed voor de baby kunt zorgen. Neem elke dag wat tijd voor jezelf. Ontspan en probeer even te slapen. Drink veel water en eet gezond en voedzaam. En vergeet niet dat je niet alleen bent! Er zijn veel mogelijkheden voor borstvoedingshulp. Als je je zorgen maakt over je melkproductie, praat met je lactatiekundige.